Pataka Uttolana Class 9 Question Answer |Odisha Board Class 9 Odia Chapter 16 Pataka Uttolana Question Answer
୧. ରାୟବାହାଦୁର ଘରର ଝରକା କବାଟ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ କାହିଁକି ?
ଉ : ରାତି ବାରଟା ସମୟରେ ହଠାତ୍ ବାହାରେ ଶଙ୍ଖ, ଘଣ୍ଟା, ହୁଳହୁଳି ଓ ତୋପର ଧ୍ୱନି ସହ “ଜୟ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତକୀ ଜୟ” ନାରା ଶୁଣାଗଲା । ଏହାରେ ରାୟବାହାଦୁରଙ୍କ ନିଦ୍ରାରେ ବ୍ୟାଘାତ ଘଟିଲା । ତଦୁପରି ସେ ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନପ୍ରେମୀ ଥିବାରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ଜୟଧ୍ୱନି ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗୁନଥିଲା । ସେହି କୋଳାହଳ ଓ ଅପ୍ରିୟ ଧ୍ୱନିରୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ସେ ଘରର ଝରକା-କବାଟ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ।
୨. ପଟୁଆରରେ ନେତୃତ୍ଵ କିଏ ନେଇଥିଲେ ?
ଉ : ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଧରି ଯେଉଁ ବିରାଟ ପଟୁଆର ଜୟଧ୍ୱନି କରି ରାସ୍ତାରେ ଚାଲୁଥିଲା, ସେହି ପଟୁଆରର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ ରାୟବାହାଦୁରଙ୍କ ପରଲୋକଗତ ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ଅରୁଣର ପୁଅ ବିଜୟ । ହାତରେ ବିଶାଳ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଧରି ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ପଟୁଆରକୁ ନେତୃତ୍ଵ ଦେଉଥିଲା ।
୩. ସୋମନାଥ ଡ୍ରୟାର ଚେଷ୍ଟର ଚାବି କାହାକୁ ଦେଇ ନଥିଲେ କାହିଁକି ?
ଉ : ଡ୍ରୟାର ଚେଷ୍ଟଟି ସୋମନାଥଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଜସ୍ୱ ଥିଲା । ସେଥିରେ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିବିଜଡ଼ିତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନଥିପତ୍ର, ପ୍ରିୟପୁତ୍ର ଅରୁଣର ଫଟୋ, ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରର ୟୁନିୟନ୍ ଜ୍ୟାକ୍, ଏବଂ ଅରୁଣକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ପାଇଥିବା ପଦକ ଓ ସନନ୍ଦପତ୍ର ସାଇତା ଥିଲା । ଏହି ସ୍ମୃତିଗୁଡ଼ିକୁ କେହି ନଷ୍ଟ କରିଦେବେ କିମ୍ବା ଫିଙ୍ଗିଦେବେ ବୋଲି ଭୟ କରି ସେ କାହାରିକୁ ଡ୍ରୟାର ଚେଷ୍ଟର ଚାବି ଦେଇ ନଥିଲେ ।
୪. ୧୯୨୩ ସାଲରେ ସୋମନାଥଙ୍କୁ କାହିଁକି ସନନ୍ଦ ଦିଆଯାଇଥିଲା ?
ଉ : ବ୍ରିଟିଶ ସିଂହାସନପ୍ରତି ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ନିଷ୍ଠା ଓ ଅନୁରକ୍ତି ଥିଲା । ସେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ପ୍ରତି ଏତେଟା ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ନିଜର ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ଅରୁଣକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିପାରିଥିଲେ । ଏହି ଅତୁଳନୀୟ ବ୍ରିଟିଶ-ନିଷ୍ଠାରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ୧୯୨୩ ସାଲରେ ଦରବାର ଆୟୋଜନ କରି ସୋମନାଥଙ୍କୁ ସନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
୫. “ସ୍ୱାଧୀନତା ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମଗତ ଦାବି” – ଏକଥା କିଏ, କାହାକୁ ଓ କାହିଁକି କହିଥିଲେ ?
ଉ : “ସ୍ୱାଧୀନତା ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମଗତ ଦାବି” — ଏହି କଥା ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ଅରୁଣ ତାଙ୍କର ବାପା ସୋମନାଥଙ୍କୁ କହିଥିଲେ । ଅରୁଣ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇ “ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍” ଧ୍ୱନି ଦେଇ ଦେଶପ୍ରେମ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସୋମନାଥ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ଥିଲେ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ବିରୋଧୀ ଥିଲେ । ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହୋଇ ବିଦେଶୀ ଶାସନର ଗୋଲାମି କରୁଥିବା ବାପାଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତାର ମହତ୍ୱ ବୁଝାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅରୁଣ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ ।
୬. ଅରୁଣ ଘର ଛାଡ଼ିଲେ କାହିଁକି ? ସୋମନାଥଙ୍କୁ ଶୁଣାଇ କହ ।
ଉ : ପିତା ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରର ଅନୁଗତ ଥିଲେ ଓ ପଦ–ପଦବୀର ମୋହରେ ଆବଦ୍ଧ ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅରୁଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନଚେତା ଥିଲେ ଓ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରର ସହଯୋଗୀ ହୋଇ ନିମକହାରାମି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସେ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ । ଏହାରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସୋମନାଥ ଅରୁଣକୁ ତ୍ୟଜ୍ୟପୁତ୍ର କରି ଘର ଛାଡ଼ିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ପିତାଙ୍କର ଏହି ରୁକ୍ଷ ଆଦେଶ ଶୁଣି ଅରୁଣ ଘର ଛାଡ଼ିଥିଲେ ।
୭. ପୁଲିସ୍ ସାହେବ ରାୟବାହାଦୁରଙ୍କୁ କ’ଣ ହୁକୁମ ଦେଇଥିଲେ ?
ଉ : ଚଉରୀଚଉରା ଘଟଣା ପରେ ଦେଶରେ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ତୀବ୍ର ହୋଇଉଠିଥିଲା । ବିରାଟ ଜନତା ପଟୁଆର ସହରର ପୋଲିସ୍ ଥାନା ଓ କଚେରୀ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆଗେଇ ଆସୁଥିଲେ । ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପୁଲିସ୍ ସାହେବ ରାୟବାହାଦୁରଙ୍କୁ ହୁକୁମ ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ, ଆସୁଥିବା ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଜନତାର ପଟୁଆରକୁ ସମୂଲେ ଦମନ କରିବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ତାଙ୍କର ।
୮. କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ନିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର କ’ଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ?
ଉ : ବିପ୍ଲବୀ ଜନତାଙ୍କ ପଟୁଆରକୁ ଦମନ କରିବା ସମୟରେ ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ନିଜ ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ଅରୁଣକୁ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ଏହି ଅତିରିକ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠାରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରି ପରଦିନ ସ୍ଥାୟୀ ଇନ୍ସ୍ପେକ୍ଟର ପଦବୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହା ସହ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରତିପରି, ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ଅର୍ଥ ଆଗମନ ହୋଇଥିଲା ।
୯. ଇନ୍ସ୍ପେକ୍ଟର ହେବା ଦିନର ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନ କର ।
ଉ : ନିଜ ପୁତ୍ର ଅରୁଣକୁ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ ସୋମନାଥ ମହାପାତ୍ର ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇ ସ୍ଥାୟୀ ଇନ୍ସ୍ପେକ୍ଟର ହୋଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେହି ଦିନ ତାଙ୍କ ଘର ଶୋକରେ ଭରିଯାଇଥିଲା । ପୁତ୍ରବଧୂ ଅପଣ୍ଡା ବୁକୁଚିରା କାନ୍ଦଣାରେ ସମଗ୍ର ଘର ଥରାଇ ଦେଇଥିଲେ । ପଦ, ପ୍ରତିପରି ଓ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ଘରକୁ ଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଘରର ସୁଖ-ଶାନ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଧନ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଆସିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚିରବିଦାୟ ନେଇଥିଲେ ।
୧୦. ହେମମାଳା କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି କଲେ ?
ଉ : ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାର ଆନନ୍ଦରେ ନାତି ବିଜୟ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଧରି ପଟୁଆରର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ଯେତେବେଳେ ଆଗେଇଯାଉଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ସୋମନାଥଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେମମାଳା ଘର ଭିତରେ ରହି ସ୍ୱାଗତ ସୂଚକ ଭାବେ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି କରିଥିଲେ । ସେ ଦୋତାଲା ବାରଣ୍ଡାରେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉଡ଼ାଇ ଦୀପ ଜାଳୁଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ପ୍ରାଣବଳି ଦେଇଥିବା ପୁତ୍ର ଅରୁଣର ସ୍ୱପ୍ନ ସାର୍ଥକ ହୋଇଛି ବୋଲି ଭାବି ଆନନ୍ଦ ଓ ଗର୍ବରେ ସେ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି କରିଥିଲେ ।
୧୧. ସେ ଦର୍ପର ସହିତ କ’ଣ କହିଥିଲେ ?
ଉ : ହେମମାଳା ଦର୍ପର ସହିତ କହିଥିଲେ— “ଯେଉଁ ପତାକା ପାଇଁ ଅରୁଣ ପ୍ରାଣବଳି ଦେଇଛି, ସେ ପତାକା ଯୁଗେଯୁଗେ ଉନ୍ନତ ହୋଇ ରହିବ ।” ଏହା ସହ ସେ ରାୟବାହାଦୁରଙ୍କୁ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ବାରଣ କରି ଦର୍ପର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ ନ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ।
୧୨. ସୋମନାଥ କାହିଁକି ରାତି ଅନିଦ୍ରା ରହିଥିଲେ ?
ଉ : ହେମମାଳା ଜାତୀୟ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରି ଦୀପ ଜାଳୁଥିବା ଓ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି କରୁଥିବା ଦେଖି ସୋମନାଥଙ୍କୁ ଅସହ୍ୟବୋଧ ହୋଇଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶପ୍ରେମୀ ହେବାରୁ ସେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାକୁ ହଟାଇ ନିଜ ସାଇତା ୟୁନିୟନ୍ ଜାକ୍ ପତାକା ଉଡ଼ାଇଥିଲେ । ୟୁନିୟନ୍ ଜାକ୍ର କିଛି ଅନିଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି ଭୟ କରି ସେ ପ୍ରହରୀପରି ସାରାରାତି ପତାକାକୁ ଜଗି ରହିଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ ସେ ସାରା ରାତି ଅନିଦ୍ରା ରହିଥିଲେ ।
୧୩. ବିଜୟ ଜେଜେଙ୍କ ଉପରେ ଉତ୍କ୍ଷିପ୍ତ ହେବାର କାରଣ କ’ଣ ?
ଉ : ସ୍ୱାଧୀନତାର ବିଜୟ ଉଲ୍ଲାସରେ ଘରକୁ ଫେରି ବିଜୟ ଦେଖିଲା ଯେ, ହେମମାଳାଙ୍କର ଜୀବନଦୀପ ନିଭିଯାଇଛି ଏବଂ ସୋମନାଥ ୟୁନିୟନ୍ ଜାକ୍ ପତାକାକୁ ଜଗି ରହିଛନ୍ତି । ଏହି ପତାକା ପାଇଁ ସେ ନିଜ ବାପା ଓ ଆଦରର ଜେଜେମାଆଙ୍କୁ ହରାଇଥିବା କଥା ମନେ ପଡ଼ି ବିଜୟ ବେଦନାରେ ଭରିଗଲା । ଯେତେବେଳେ ସୋମନାଥ ବିଜୟ ହାତରୁ ୟୁନିୟନ୍ ଜାକ୍ ଛଡ଼ାଇନେବାକୁ ହିଂସ୍ର ହୋଇଉଠିଲେ, ସେହି ଅନ୍ୟାୟକୁ ସହିନପାରି ବିଜୟ ନିଜ ଜେଜେଙ୍କ ଉପରେ ଉତ୍କ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
୧୪. “ବ୍ରିଟିଶ ଗୋଲାମ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଏଠି ନାହିଁ।” — ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଜୟ ଏ କଥା କହିଥିଲା ?
ଉ : ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଦିନ ବିଜୟ ତାଙ୍କ ଜେଜେ ସୋମନାଥଙ୍କ ଘରେ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ୟୁନିୟନ୍ ଜାକ୍ ପତାକା ଉଡ଼ୁଥିବା ଦେଖିଥିଲା। ସେ ଏହାକୁ ପ୍ରତିବାଦ କରି ଜେଜେଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା ଯେ ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ୱାଧୀନ। ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରେ ବ୍ରିଟିଶ ଗୋଲାମୀ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ନାହିଁ ବୋଲି ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ବିଜୟ ଏ କଥା କହିଥିଲା।
୧୫. “ମୁଁ ଏଥର ଶାନ୍ତିରେ ମରିପାରିବି”— ଏ କଥା କିଏ କାହିଁକି କହିଥିଲେ ?
ଉ : ଏହି କଥା ସୋମନାଥ କହିଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ ପତାକାକୁ ନେଇ ନାତି ବିଜୟ ସହ ଘଟିଥିବା ସଂଘର୍ଷରେ ସେ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ବୁଝିପାରିଥିଲେ ଯେ ନୂଆ ପିଢ଼ି ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ବ୍ରିଟିଶ ପତାକା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ବୋହୂଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା କଥା ମନେ ପକାଇ ସେ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ। ନାତିଙ୍କ ଦେଶପ୍ରେମ ଦେଖି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ “ମୁଁ ଏଥର ଶାନ୍ତିରେ ମରିପାରିବି” ବୋଲି କହିଥିଲେ।
୧୬. ଗପଟିର ନାମ ‘ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ’ ରଖାଯାଇଛି କାହିଁକି ?
ଉ : ଏହି ଗପଟି ପତାକାକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ରଚିତ। ଗପର ଶେଷରେ ବିଜୟ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରତୀକ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରେ। ଏହି ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ବିଜୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବାରୁ ଗପଟିର ନାମ ‘ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ’ ରଖାଯାଇଛି।